De nota Handicap en Arbeid (auteur: Samoy, Erik; uitgever: Departement Werk & Sociale Economie; publicatiedatum: januari 2013) omvat twee delen. In het eerste deel wordt de situatie beschreven van mensen met een handicap op de arbeidsmarkt op basis van enquêtes en ambtelijke gegevens. In het tweede deel wordt de beleidsuitvoering belicht. Beide delen worden regelmatig geactualiseerd.
Deel I biedt een overzicht van de in ons land beschikbare statististische gegevens over het voorkomen van handicaps in de bevolking. Ze zijn gebaseerd op de resultaten van groots opgezette landelijke of internationale surveys waarin, nog maar sedert een jaar of tien, ook vragen over handicaps en langdurige gezondheidsproblemen zijn opgenomen. Dit maakt het mogelijk de arbeidsmarktpositie van mensen met een handicap te onderzoeken en de samenhang ervan met andere kenmerken zoals sekse, leeftijd en opleidingsniveau. Systematische monitoring van de arbeidsdeelname van mensen met een handicap is echter nog niet mogelijk omdat de gegevens onderling te moeilijk vergelijkbaar zijn en de analysemogelijkheden te beperkt. Toch is er overtuigend bewijs dat een handicap of een langdurige gezondheidsaandoening de arbeidsdeelname sterk negatief beïnvloedt.
De meeste niet-werkende mensen met een handicap zijn “inactieven” over wie enkel via de uitkeringstelsels beperkte informatie kan worden verkregen. De niet-werkende werkzoekenden vormen een veel kleinere groep die echter via de statistieken van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB) wel goed kan worden opgevolgd. Zowel ontwikkelingen op de arbeidsmarkt als institutionele factoren en wijzigingen van definities beïnvloeden de omvang van deze groep. Op het gebied van handicap en arbeidshandicap is de definitieproblematiek trouwens nooit ver weg. Over de werkende (arbeids-)gehandicapten is het minst bekend, maar een recente enquête geeft wel een zicht op de kwaliteit van de arbeid.
Deel II behandelt de verschillende uitzichten van het actief werkgelegenheidsbeleid ten aanzien van mensen met een handicap. Dit omvat zowel een beschrijving van de regelingen als cijfers over de uitvoering. Aan bod komen : ‘verplichtingen’ binnen de Federale, Vlaamse en lokale overheden, anti-discriminatieregelingen, het impulsbeleid Evenredige Arbeidsdeelname, de trajectwerking in de VDAB (screening, trajectbegelediing, beroepsopleidingen, enz.), loonkostensubsidies, aanpassingen aan de arbeidsomgeving en de sociale economie programma’s, waaronder de beschutte tewerkstelling.
Het beleid is de laatste jaren grondig vernieuwd, met als belangrijkste kenmerk dat het nu in Vlaanderen een integraal deel is van het werkgelegenheidsbeleid. Dit zal nieuwe kansen bieden voor de tewerkstelling van mensen met een handicap.
Informatie-en Communicatietechnologie (ICT) biedt potentieel vele mogelijkheden voor de werkgelegenheid voor mensen met een handicap. Echter, uit recent onderzoek blijkt dat veel mensen met een handicap een gebrek aan opleiding hebben voor zelfs de basiskennis in het gebruik van ICT (Van Isacker & Goranova, 2010; Van Isacker et al., 2009 en 2010, Van Isacker, 2010), en dus ook over hoe ICT-ondersteunende technologieën te gebruiken. Dit kan veel oorzaken hebben en varieert van de slechte toegang tot opleidingslokalen, ontoegankelijk trainingsmateriaal, en gebrek aan kennis van de ondersteunende technologieën onder de trainers zelf. Gezien het feit dat ICT-kennis een belangrijk element is bij het vinden van een baan, moet het verbetern van het niveau van de ICT-vaardigheden bij mensen met een handicap hen in staat stellen om hun kansen om werk te vinden en te behouden in de reguliere arbeidsmarkt te verhogen.
Het ‘Virtueel Portaal voor interactie en ICT-opleidingen voor mensen met een handicap’ (ViPi) project is een initiatief om deze problemen aan te pakken. Het project is gericht op het samenstellen van toegankelijke en flexibele ICT-basisvaardigheden opleidingen, gericht op de specifieke behoeften van mensen met een handicap.
Ook een enquête werd uitgevoerd in de vroege stadia van het project om gegevens over de ICT-opleiding en leeerervaringen van mensen met een handicap te verzamelen. Ook de organisaties die hen vertegenwoordigen, lesgevers en beleidsmakers werden bevraagd. Het rapport bevat de enquête bevindingen met betrekking tot ICT-opleidingen, relevante methodieken, pedagogische aanpak, beschikbaar trainingsmateriaal, enz. Verder bevat het ook een vergelijkende analyse van de verschillende landen die deelnemen in het project (Griekenland, België, Litouwen en het verenigd Koninkrijk. (pdf)
ViPi is van plan om de Com@modemdag bij te wonen op 25 januari 2013 in Duffel, België. Dit evenement brengt alle belanghebbenden van het ViPi project samen, en zal een uitstekende gelegenheid zijn om het geïntegreerde project portaal en de mobiele toepassingen te verspreiden.
We zullen een stand hebben op de Media en Leren conferentie 2012 in Brussel op 14-15 november 2012. We gaan o.a. demonstraties doen van de desktop-en mobiele games!
De ViPi herfst training workshop in Nottingham UK ging vorige week door op woensdag en donderdag 17-18 oktober 2012 in de Oak Field School en Sport College.
Eind-gebruiker vertegenwoordigers van België, Cyprus, Griekenland, Litouwen en het Verenigd Koninkrijk evalueerden beide dagen de resultaten van het project, en gaven ViPi partners de gelegenheid om een aantal verdere verfijningen aan te brengen. Tevens was er een 2-daagse project bijeenkomst.
Foto’s van het evenement vind je op onze Facebook pagina.